Een orthofoto wordt gebruikt om nauwkeurige 2D aanzichten en doorsnedes te maken van gevels, plafonds, vloeren en terreinen, maar ook van civiele kunstwerken zoals bruggen en viaducten. Daarnaast dienen orthofoto’s als onderlegger bij bouwhistorisch onderzoek en voor snelle, volledige documentatie in de archeologie. Orthofoto’s zijn relatief snel te realiseren. PelserHartman maakt deze op basis van 3D laserscans of fotogrammetrie, vaak uitgevoerd met drones. Op deze pagina lees je meer over de mogelijkheden.
Wat is een orthofoto en wat kun je ermee?
Een orthofoto is een orthogonaal aanzicht van 3D meetinformatie. Dit kan zijn van een pointcloud of van een mesh. Dit betekent dat de foto’s het object loodrecht bekijken; verticaal of horizontaal. In tekentermen zouden we zeggen: “Een ‘haaks’ aanzicht, ‘top-view’ of ‘front-view”. Daardoor hebben alle onderdelen op de orthophoto dezelfde schaal.
Een orthofoto is dus een 2D foto op schaal. Daardoor kan de foto als onderlegger gebruikt worden voor het maken van een tekening op schaal. Denk bijvoorbeeld aan het bovenaanzicht van een terrein of een gevelaanzicht. Ook voor inspectiedoeleinden zijn orthofoto’s een zeer bruikbaar product.
Op onze downloadpagina vindt u enkele goede voorbeelden van orthofoto’s voor diverse toepassingen.
Meerwaarde orthofoto
Een orthofoto kan eenvoudig overgetrokken worden. Hiermee zijn bijvoorbeeld gevelaanzichten van gebouwen snel te maken. Daarnaast kunnen orthofoto’s handig zijn om bepaalde modellen beter te begrijpen of om grip te krijgen op complexe vormen. Vaak zijn orthofoto’s een belangrijke aanvulling op het meetwerk. Wij gebruiken de orthofoto’s vaak als hulpmiddel om objecten en terreinen goed te kunnen tekenen.
3D laserscanning of (drone) fotogrammetrie?
Er zijn twee manieren om een orthofoto te verkrijgen: via 3D laserscanning en via fotogrammetrie. Foto’s worden in de meeste gevallen met een drone gemaakt. Maar dit hoeft niet. In sommige projecten worden beide methodes gecombineerd om tot een nog nauwkeuriger eindproduct te komen.
Een drone heeft als voordeel dat vanuit de lucht moeilijk bereikbare locaties in kaart kunnen worden gebracht. Een (kerk)toren is hier een goed voorbeeld van. Wel geldt dat niet overal gevlogen mag worden en dat de voorbereiding voor dronevluchten vaak complexer is dan het inmeten met een 3D laserscanner.
Wanneer hoge-resolutiefoto’s nodig zijn van een object, bijvoorbeeld voor inspectie, is een drone-opname vaak de geschikte keuze. Wanneer een object goed bereikbaar is en de orthofoto wordt gebruikt als teken onderlegger, is een orthofoto op basis van een pointcloud uit 3D laserscanning een zeer geschikt product.
Orthtofoto uit pointcloud
Bij een 3D laserscan wordt de omgeving uiterst gedetailleerd vastgelegd als een pointcloud: een verzameling van miljoenen meetpunten met exacte 3D coördinaten. Vaak wordt dit gecombineerd met fotodata die op hetzelfde meetmoment wordt vastgelegd, waardoor de pointcloud wordt gekleurd. Vanuit de verwerkingssoftware kan vervolgens een orthogonale projectie van de pointcloud worden gegenereerd. Het resultaat is een geschaalde, meetbare afbeelding: de orthofoto.
Onze high-end scanners maken met een speciale interne camera hoogwaardige foto’s. Omdat de camera opnamen maakt vanuit hetzelfde centrumpunt als de lasermetingen, is er geen parallaxprobleem. Hiermee wordt de kleuring van de pointcloud veel realistischer. Aan de basis van een hoogwaardige orthofoto staat een opname met een hoogwaardige laserscanner. De juiste scanner moet naast goede pointclouds met hoge resolutie ook zeer hoge kwaliteit foto’s kunnen maken. Zowel de pointcloud als de foto’s worden gebruikt door de software voor het maken van een orthofoto. De afbeelding hieronder laat een hoogwaardige orthofoto van de oudste boerderij van Nederland zien, die we maakten voor de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
Drone orthofoto
Vanuit drone data (foto’s) kunnen ook orthofoto’s gemaakt worden. Door middel van fotogrammetrie worden overlappende 2D foto’s samengevoegd en omgezet naar een 3D mesh model. Van dit model kunnen loodrechte projecties gemaakt worden. Bijvoorbeeld gevels van kerktorens t.b.v. schadeherstel en kartering. Maar ook plattegronden van daken of plattegronden van gebieden voor bijvoorbeeld stedenbouwkundige plannen.
Klik hieronder voor meer info over inmeten met drones.
Combineren van laserscandata en fotogrammetrie
De fotogrammetrietechniek stelt ons in staat om vanuit 2D foto’s een 3D model te genereren. Dit betekent dat een drone niet altijd nodig is. Voor het grafmonument van Piet Hein maakten we handmatig foto’s, die we combineerden met 3D laserscandata om een nog nauwkeuriger resultaat te verkrijgen. Deze combinatie passen we vaker toe. Bijvoorbeeld bij het scannen en invliegen met een drone van de Volkerakbrug. De laserscanner levert de nauwkeurige meetgegevens, terwijl de camera zorgt voor hoge resolutie beelden. Het resultaat is een orthofoto waarin het beste van beide technieken samenkomt.
Orthofoto pointcloud in archeologie en bouwhistorie
Orthofoto’s zijn ideaal voor archeologie en bouwhistorie. Bij de volgende projecten werden orthofoto’s gemaakt met een 3D laserscanner:
- 3D laserscannen en orthofoto’s oudste boerderij van West-Europa
- Orthofoto archeologie Domplein Utrecht
- 3D laserscan Grote Kerk Alkmaar voor bouwhistoricus
Meer informatie nodig?
Meer voorbeelden van orthofoto’s vindt u op onze downloadpagina. Maak een afspraak of bel naar ons kantoor voor meer informatie en uitleg! +31 73 613 57 29.
