Blog

Restauratie Stevenskerktoren Nijmegen 3D ingescand

  |   Projecten PelserHartman

De Gemeente Nijmegen en Stichting Stevenskerk hebben Van Hoogevest architecten en Van Dinther Bouwbedrijf opdracht gegeven om de Stevenskerk en Stevenstoren te restaureren. De kosten van de restauratie bedragen in totaal 2,4 miljoen euro. PelserHartman werd ingeschakeld om de toren tijdens de restauratie volledig 3D te documenteren met een speciale 3D laserscanner. Het product bestaat uit ortho foto’s van de torenaanzichten die gemaakt worden op basis van de scandata.

Stevenskerk-panorama-713 (1)

Vervangen natuursteen Stevenstoren

In 2012 werd de noodklok voor de Stevenskerk geluid. Er dreigden namelijk stukken steen van de kerk af te vallen. Op basis van een bouwkundig en bouwhistorisch onderzoek dat uitgevoerd werd door Van Hoogevest architecten is een restauratieplan gemaakt voor de kerk en de toren. Bij de restauratie wordt de natuursteen vervangen die is toegepast bij de na-oorlogse restauratie. Binnenin de kerk worden de fresco’s (muurschilderingen) en de Heerenbank gerestaureerd.

3Dscan-stevenskerk-nijmegen-713

In mei 2014 is gestart met de steigeropbouw en na de Nijmeegse Vierdaagse startte de daadwerkelijke restauratie. PelserHartman maakte een plan om de toren in te meten met een speciale methode waarbij een 3D laserscanner werd ingezet die beschikt over een hele goede interne HDR camera. De opname werd een bijzondere project wat vooral gestuurd werd door lastige weersomstandigheden, slechte zichtlijnen en uiteraard de planning van de aannemer en steigerbouwer. We maakten een plan waarbij verschillende onderdelen van de toren per steigerlaag werden vastgelegd. De onderlinge koppeling van alle lagen werd uitgevoerd met total stations vanaf standplaatsen op straatniveau.

Als de weersomstandigheden dit toelaten, worden de werkzaamheden aan de toren in maart afgerond. Daarna wordt begonnen met de kerk. De planning is om de restauratie voor de Vierdaagse in 2015 af te ronden.

De afbeelding hieronder laat de bolfoto zien die de scanner maakt om de pointcloud te kunnen kleuren.

Stevenskerk-panorama-713 (2)

Ortho foto als basis voor restauratieplannen

De aanleiding voor de 3D scanning was het feit dat men al jaren werkte met onjuiste en onvolledige gegevens en slechte gevelaanzichten van de toren. Hierdoor was er eigenlijk geen goede basis voor het maken van onderhouds- en restauratieplannen. Het resultaat van de 3D scanning is een hoge resolutie 'fotorealistische' gekleurde pointcloud van alle torenaanzichten. Op basis van deze pointcloud worden ortho foto’s van de gevelaanzichten gemaakt.

De afbeelding hieronder laat een deel van de ortho foto van de Stevenstoren zien.

Stevenskerktoren-nijmegen-713

Ortho foto vervangt tekenwerk en bespaart veel kosten

Het product ortho foto is een 2D orthogonale of ‘haakse’ projectie van een object op schaal. Een ortho foto is geometrisch gecorrigeerd. Daardoor hebben alle onderdelen op de foto dezelfde schaal. Een ortho foto is dus een 2D foto op schaal die als onderlegger gebruikt kan worden voor het maken van een tekening. Het kan ook de tekening volledig vervangen! Deze manier van gevelaanzichten maken bespaart  uiteraard heel veel tekenuren.

Het product ortho foto wordt steeds vaker gebruikt als onderlegger voor het maken van restauratieplannen of om goede aanzichten te maken van gevels. Daarnaast worden orthofoto’s gebruikt als onderlegger bij bouwhistorisch onderzoek en als documentatie. Orthofoto’s kunnen het beste gemaakt worden op basis van laserscandata.

De afbeelding hieronder laat een deel van de ruwe pointclouddata zien. De pointcloud bestaat uit miljarden zeer accurate meetpunten.

Stevenskerk-pointcloud-713

Automatisch maken van geveltekeningen

Het is mogelijk om automatisch tekeningen te maken vanuit de scandata. Ook van de stevenstoren in Nijmegen maakten wij op deze manier tekeningen van de toren. Lees meer over het automatisch maken van tekeningen op de pagina: 3D inmeten gevels.

Meet weten over ortho foto's?

Kijk op de pagina ortho foto laserscan voor meer informatie over het product ortho foto.